PIT-0 ulga dla młodych – kto może skorzystać?

PIT-0, czyli ulga dla młodych – komu przysługuje?

Zastanawiasz się, komu przysługuje PIT-0, czyli ulga dla młodych i czy to rozwiązanie jest właśnie dla Ciebie? Od 1 sierpnia 2019 roku polski system podatkowy wzbogacił się o prawdziwą rewolucję dla młodych osób – tak zwany PIT zerowy. Jego głównym celem było zachęcenie Cię, a także Twoich rówieśników, do wcześniejszego wejścia na rynek pracy. Choć na przestrzeni lat ulga ta była modyfikowana, działa ona do dziś i jest stosowana na bardzo szeroką skalę. To doskonałe wsparcie dla tych, którzy stawiają pierwsze kroki w karierze. Ale na czym dokładnie polega ten zerowy PIT dla młodych? Przyjrzyjmy się temu bliżej, abyś wiedział, jak możesz z niego skorzystać.

Co to jest PIT zerowy?

PIT zerowy, nazywany również „ulgą dla młodych”, to rozwiązanie wprowadzone do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Znajdziesz je w artykule 21 ust. 1 pkt 148 wspomnianej ustawy (aktualnie Dz.U. z 2024 r. poz. 226). Ten konkretny przepis mówi jasno: dla określonej grupy społecznej, czyli dla Ciebie i innych młodych osób, nie nalicza się podatku od pewnych rodzajów przychodów. Oznacza to, że Twoje wynagrodzenie czy zasiłek macierzyński, do pewnej wysokości, nie są pomniejszane o podatek dochodowy. To spora ulga!

Co ważne, choć jesteś zwolniony z PIT-u, nie oznacza to automatycznego zwolnienia ze składek ZUS. Te odliczenia są nadal dokonywane, ale nie w zakresie samego podatku dochodowego. Musisz pamiętać, że PIT zerowy jest objęty limitem. Ze zwolnienia korzystają przychody do kwoty 85 528 złotych rocznie. Jest to limit kumulatywny, co oznacza, że sumują się w nim przychody ze wszystkich źródeł, które podlegają zwolnieniu. Ten limit jest odnawiany każdego roku, dokładnie z dniem 1 stycznia, który dla osób fizycznych pokrywa się z rokiem kalendarzowym.

Kiedy obliczasz kwotę tego limitu, nie bierzesz pod uwagę przychodów opodatkowanych ryczałtem, tych, które są już zwolnione od podatku dochodowego na innej podstawie, ani tych, od których na mocy Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Komu przysługuje PIT-0?

Jeśli zadajesz sobie pytanie, komu przysługuje PIT-0, odpowiedź jest prosta: ulga dla młodych skierowana jest do osób, które nie ukończyły 26. roku życia. Ustawa o PIT nie określa żadnej dolnej granicy wieku, więc nawet bardzo młode osoby, które legalnie pracują i spełniają inne warunki, mogą z niej skorzystać.

Warto również wiedzieć, że ulga ta nie jest zarezerwowana wyłącznie dla obywateli Polski. Przysługuje ona także obcokrajowcom, pod warunkiem że są oni opodatkowani według skali podatkowej – czyli tak samo jak polscy rezydenci podatkowi. Nie dotyczy to sytuacji, gdy do ich przychodów stosuje się podatek ryczałtowy bez uwzględniania kosztów, jak to ma miejsce w przypadku nierezydentów.

Ulga dla młodych – najważniejsze informacje

Ulga dla osób poniżej 26. roku życia nie jest skomplikowaną konstrukcją prawną. Podstawowym warunkiem jej zastosowania jest Twój wiek oraz rodzaj uzyskiwanych przychodów. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT, wolne od podatku są przychody:

• ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy – czyli najczęściej z umowy o pracę,
• z umów zlecenia,
• z tytułu odbywania praktyki absolwenckiej (zmiana wprowadzona od stycznia 2021 r.),
• z tytułu odbywania stażu uczniowskiego (również od stycznia 2021 r.).

Fakt, że ulga dla młodych została umiejscowiona w artykule 21 ustawy o PIT, jasno wskazuje, że mamy do czynienia z przychodem zwolnionym od podatku. Ma to swoje konsekwencje w kontekście innych przepisów, na przykład przy stosowaniu ulgi prorodzinnej czy określaniu warunków do rozliczenia jako samotny rodzic. Pamiętaj jednak, że zwolnieniu nie podlegają przychody kapitałowe, przychody z innych źródeł czy z odpłatnego zbycia nieruchomości lub ruchomości. Także kontrakty menedżerskie czy wynagrodzenie za pełnienie funkcji członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie będą objęte tą ulgą.

PIT zerowy – kiedy nie jest stosowany?

Ulga ma zastosowanie do przychodów, które powstają u Ciebie w dacie ich otrzymania lub postawienia do dyspozycji. Co to oznacza w praktyce? Jeśli najpóźniej w dniu swoich 26. urodzin dostaniesz wypłatę, możesz zastosować ulgę. Nie możesz jej jednak zastosować, jeśli ukończyłeś 26 lat na przykład 2 stycznia, a wynagrodzenie za grudzień poprzedniego roku otrzymałeś 10 stycznia. Tego dnia nie byłeś już osobą poniżej 26. roku życia, a to, że wypłata dotyczy okresu, w którym ulga Ci przysługiwała, nie ma już znaczenia.

Analizując przepisy, trzeba jasno wskazać, że tylko przychody z wymienionych w ustawie źródeł będą zwolnione z opodatkowania. Oznacza to, że wypłata z umowy o pracę będzie wolna od podatku, ale już nie przychody z powołania do zarządów czy rad nadzorczych. Podobnie, wolne od PIT-u będą przychody z umowy-zlecenia, ale już nie z umowy o dzieło. Opodatkowaniu podlegają także umowy-zlecenia na kwoty poniżej 200 złotych, gdyż w tym przypadku zwolnienie jest wyłączone. Podobna sytuacja ma miejsce z przychodami opodatkowanymi ryczałtem, na przykład przy umowach z nierezydentami – jeśli opodatkowane będą 20-procentowym ryczałtem, to zwolnienie nie będzie przysługiwało.

Ulga dla młodych należy Ci się z mocy ustawy, jeśli spełniasz warunki i uzyskujesz wymienione przychody. Twój pracodawca czy zleceniodawca ma więc obowiązek stosowania zwolnienia. Nie oznacza to jednak, że ulga jest przymusowa. Z różnych powodów możesz złożyć wniosek o jej niestosowanie na etapie obliczania zaliczek przez płatnika. Takie działanie nie powoduje jej utraty w ogóle, bo w zeznaniu rocznym i tak możesz ją „odzyskać”. Taki wniosek, od początku 2023 roku, jest częścią formularza PIT-2.

PIT zerowy – koszty i kwota zmniejszająca podatek

Jako pracownik, który korzysta z ulgi dla młodych, możesz stosować koszty uzyskania przychodów, nawet za czas, gdy Twoje dochody są zwolnione. Warunkiem jest uzyskanie opodatkowanych przychodów oraz to, że koszty nie przekroczą tego opodatkowanego przychodu.

Dodatkowym limitem objęci są pracownicy, którzy jednocześnie stosują ulgę dla młodych i autorskie koszty uzyskania przychodów. Zgodnie z art. 22 ust. 9aa ustawy o PIT, jeśli korzystasz ze zwolnienia (o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 lit. a, pkt 152 lit. a, pkt 153 lit. a oraz pkt 154), to suma łącznych kosztów uzyskania przychodów (w przypadku kosztów autorskich to norma 50%) oraz przychodów zwolnionych od podatku nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1. W praktyce oznacza to, że łączny limit przychodów objętych ulgą dla młodych i 50% kosztów autorskich wynosi 120 000 złotych.

Ze stosowaniem ulgi dla młodych poniżej 26. roku życia wiąże się także kwestia rozliczania kwoty zmniejszającej podatek, czyli popularnej kwoty wolnej. Czy zatem ona przepada, jeśli korzystasz z PIT zerowego? I tak, i nie. Jeśli nie uzyskasz innych dochodów opodatkowanych według skali podatkowej lub nie przekroczysz limitu przychodów (85 528 zł) przy stosowaniu ulgi dla młodych, to kwota zmniejszająca podatek nie zostanie zastosowana. Jeśli jednak uzyskasz takie przychody lub przekroczysz limit, rozliczysz ją na zasadach ogólnych, co oznacza kolejne 30 000 złotych nieopodatkowanego dochodu.

Roczna deklaracja podatkowa

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów, jeśli osiągnąłeś wyłącznie przychody zwolnione z PIT-u, nie masz obowiązku składania zeznania rocznego. To duże ułatwienie! Mimo to, Twój pracodawca czy zleceniobiorca ma obowiązek wystawić Ci formularz PIT-11, który zostanie rozliczony automatycznie przez system „Twój e-PIT”. Wiesz, ten system, dzięki któremu Twoje rozliczenie roczne wisi już w sieci i czeka na Twoje potwierdzenie – to bardzo wygodne.

Gdyby jednak okazało się, że chcesz skorzystać z innych ulg czy odliczeń, albo uzyskałeś także inne przychody, to oczywiście musisz złożyć właściwe zeznanie PIT. Możliwa jest również sytuacja, w której w trakcie roku nie stosowano zwolnienia, choć była taka możliwość. W takim przypadku powinieneś samodzielnie wypełnić formularz PIT z wykazaniem kwoty zwolnionej, aby odzyskać nadpłacony podatek. Zarówno informacja PIT-11, jak i deklaracje PIT-36 i PIT-37 zawierają specjalne pola wyznaczone do rozliczania przychodów zwolnionych z podatku na mocy ulgi dla młodych. Tylko poprawne wypełnienie deklaracji pozwoli na skorzystanie z ulgi, o ile nie była ona rozliczana przez płatnika.

PIT zerowy od zarobków zagranicznych

To świetna wiadomość dla tych, którzy rozważają pracę za granicą: PIT zerowy dla osób młodych dotyczy konkretnych przychodów, a nie miejsca, w jakim zostały one osiągnięte. Ma on zatem zastosowanie do przychodów zarówno krajowych, jak i zagranicznych, a także do przychodów otrzymywanych z zagranicy bez pośrednictwa płatników. Warunkiem jest, aby przychody pochodziły z umowy o pracę lub umów-zleceń. Warto wspomnieć, że jeśli uzyskujesz przychody z zagranicy (czy to ze stosunku pracy, czy zlecenia), to zazwyczaj to Ty sam stajesz się „płatnikiem” swojego podatku i choć nie wystawiasz sobie PIT-11, możesz skorzystać ze zwolnienia.

PIT zerowy a działalność gospodarcza

Od wprowadzenia PIT-u zerowego dla osób poniżej 26. roku życia minęło już wiele lat. W międzyczasie do ustawy o PIT dołączyły kolejne wersje „zerówek” – dla dużych rodzin, pracujących emerytów oraz osób powracających z zagranicy. Mimo że w każdym z tych nowych zwolnień przewidziano ulgi także dla działalności gospodarczej, w PIT zerowym dla młodych nie ma zwolnienia dla tej kategorii przychodu. Bez względu na wiek, jeśli prowadzisz własną działalność gospodarczą, Twoje przychody z niej podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach, zgodnie z wybraną formą opodatkowania. To ważne rozróżnienie, które musisz wziąć pod uwagę, planując swoje finanse.

Jak widzisz, ulga dla młodych to naprawdę potężne narzędzie, które może znacząco odciążyć Twój portfel na starcie drogi zawodowej. Pamiętaj jednak o tych kilku kluczowych zasadach, aby w pełni z niej skorzystać i uniknąć niespodzianek. Poznaj swoje prawa, bo często okazuje się, że są one o wiele korzystniejsze, niż myślisz!.